ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗ «Ο ΗΧΟΣ ΩΣ ΥΛΙΚΟ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ».

Στο πρώτο μέρος, ο ήχος ως γράφημα, παρουσιάζονται πτυχές της ηχητικής αναπαράστασης της μουσικής πληροφορίας μέσω εικαστικών απεικονίσεων της είτε μέσω γραφικής παρτιτούρας, με ιδιαίτερη αναφορά στο έργο του πρωτοπόρου συνθέτη Ανέστη Λογοθέτη.

Στο δεύτερο μέρος, με τίτλο ο ήχος ως φύση, επιχειρείται μία προσέγγιση του ήχου με αναφορές στη φύση μέσα από το έργο δύο πρωτοπόρων συνθετών του 20ού αιώνα, του Ι. Ξενάκη και του F.B.Mâche.

Στο τρίτο μέρος, με τίτλο ο ήχος ως φωνή παρουσιάζονται έργα που έχουν σαν πρωταρχικό υλικό την ανθρώπινη φωνή και την αποδόμηση της σε άλλα ηχοχρώματα με τη χρήση τεχνικών ψηφιακής σύνθεσης ή διαδραστικών μέσων με αναφορά στα έργα των J.Harvey και Ph. Manoury.

Στο τέταρτο μέρος, ο ήχος ως τεχνούργημα, εξετάζονται εφαρμογές της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας στη μουσική δημιουργία μέσω της πρωτοποριακής σκέψης του Ιάννη Ξενάκη ο οποίος εισαγάγει νέες τεχνικές, τεχνολογίες και μαθηματικά μοντέλα για τη δόμηση του ήχου και της αλγοριθμικής μουσικής.

 


Περιεχόμενα:
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο ήχος ως υλικό στη σύγχρονη μουσική δημιουργία

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – Ο ΗΧΟΣ ΩΣ ΓΡΑΦΗΜΑ
Εικαστικά ηχογραφήματα στην τέχνη και τη μουσική του 20ού αιώνα
Αναζητώντας τον εικαστικό ήχο
Αντιπαράθεση και πολυθεματικότητα: Αφηρημένες προσεγγίσεις
Σύνθεση και διαθεματικότητα: H ζωγραφική ως μουσική
Υβριδικοί μετασχηματισμοί: Το μάτι ακούει, το αυτί βλέπει
Προς νέα εικονικά περιβάλλοντα: Η οπτικοποίηση του ηχητικού και η ηχοποίηση του εικαστικού;
Από τον ήχο στην εικόνα και από την εικόνα στον ήχο: Τεχνολογικές μεταλλάξεις στο σύγχρονο καλλιτεχνικό στερέωμα
Προηχογραφήματα στο Hörspiel Κυβερνητικόν (1971) του Ανέστη Λογοθέτη
H ιδιόμορφη γλώσσα του Λογοθέτη: Από το γράφημα στον εικαστικό ήχο
Από τα ηχογραφήματα στα φθογγογραφήματα των ηχοδραμάτων (Hörspiel)
Κυβερνητικόν (1971): Γλωσσικά παίγνια και ηχητικές παλινδρομήσεις
Κυβερνητικά απηχήματα στο Κυβερνητικόν
Από τη μικροδομή στη μακροδομή: Η γένεση των φθόγγων – ολισμός και αναγωγισμός
Περί προέλευσης των ονομάτων: Πολυπλοκότητα – κατανόηση της δομής
Η δομή της γλώσσας και οι μεταθέσεις της: Αυτοοργάνωση
Περί προέλευσης του ανθρώπινου γένους: Διαδραστικότητα
Η γραφική γλώσσα του Λογοθέτη


ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Ο ΗΧΟΣ ΩΣ ΦΥΣΗ
Ηχητικά νέφη και φύση στο έργο του Ιάννη Ξενάκη
H φύση ως πηγή έμπνευσης στη μουσική του 20ού αιώνα
Αναφορές της φύσης στο έργο του Ξενάκη
Υπαινιγμοί ηχοτοπίων και φυσικών φαινομένων
Πίσω από τον καθρέφτη: Νέφη και δενδρομορφές
Από τα πολύτοπα στην ουτοπία του σύμπαντος
Προς αναζήτηση μιας φυσικής και ασυνείδητης τέχνης
Φάσματα μίας ηχο-μυθολογίας στο έργο του François-Bernard Mâche
Από τη ζωομουσικολογία στην ηχο-μυθολογία
Ηχομυθολογικά αρχέτυπα
Από το μύθημα στο ήχημα
Ηχο-μυθολογία των θρηνουσών πουλιών
Ηχομυθολογικά αρχέτυπα στο έργο του Mâche
Α) Το ηχοτοπίο: Από την Amorgos μέχρι τα ποτάμια του Άδη
Β) Από τη χρυσή βροχή της Danaé στο νανούρισμα του Persée: Τα γυναικεία αρχέτυπα
Γ) Οι πρωτομορφικοί ήχοι: Από τον Hyperion στον Tithon
Δ) Η ηχο-μυθολογίες του Mâche ως διεπιστημονική έρευνα


ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ – Ο ΗΧΟΣ ΩΣ ΦΩΝΗ
H ανασύνθεση του ήχου της φωνής στο έργο του Jonathan Harvey Mortuos Plango, Vivos Voco (1980)
H τεχνική υφή της συνθετικής φωνής στο Mortuos Plango, Vivos Voco
Τα βασικά ηχητικά αρχέτυπα
Η δομική βάση του έργου
Οι ηχοχρωματικές μεταμορφώσεις της συνθετικής φωνής μεταξύ boyness και bellness
Το εξωτερικό ­– εσωτερικό (outwardness – inwardness)
Η άψυχη και ασώματη διάσταση της συνθετικής φωνής
Φωνή και διάδραση στο έργο του Philippe Manoury En écho (1995)
H εικονική παρτιτούρα του έργου Εn écho
Τεχνητή σημειογραφία και διάδραση φωνής
Η προβληματική της μουσικής σημειογραφίας και η εικονική παρτιτούρα


ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ – Ο ΗΧΟΣ ΩΣ ΤΕΧΝΟΥΡΓΗΜΑ
H γένεση του ήχου στο έργο του Ιάννη Ξενάκη
Ο κοκκοειδής ήχος στην αλγοριθμική σύνθεση
Στοχαστικά μοντέλα στην ηλεκτρακουστική μουσική
Πολυαγωγία και πολυμεσικότητα
Από τον κόκκο των ήχων στους ήχους των κόκκων
Η πολυαισθητηριακή προσέγγιση των πολυτόπων και η επίδρασή τους στις τέχνες με μεικτά μέσα
H δόμηση του ήχου στη μουσική με διαδραστικά μέσα
Από τη ζωντανή ηλεκτρονική μουσική (live-electronics) στη μουσική με διαδραστικά μέσα (interactive music)
Συστήματα και τεχνικές επεξεργασίας του διαδραστικού ήχου
Συντελεστές του διαδραστικού ήχου
Φάσεις διάδρασης
Συστήματα και προγράμματα διάδρασης
Διασυνδετικά διάδρασης
Προγράμματα διαδραστικής μουσικής
Νέες μορφές μουσικής παράστασης με διαδραστικά μέσα
Μια νέα αισθητική προσέγγιση της μουσικής με διαδραστικά μέσα
Προς μια πολυμεσική διαδραστική έκφραση της μουσικής


Βιβλιογραφία

 

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

 

Η Αναστασία Γεωργάκη γεννήθηκε στην Λευκάδα το 1963.  Σπούδασε Φυσική (Πανεπιστήμιο Αθηνών, πτυχίο 1986) και Μουσική στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών (πτυχίο Αρμονίας και πτυχίο Αντίστιξης - δίπλωμα Ακορντεόν και Ηλ. Αρμονίου) κατά την περίοδο 1981-1990. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα της Μουσικής Πληροφορικής  στο Παρίσι, στο Ινστιτούτο Έρευνας συντονισμού Ακουστικής και Μουσικής  IRCAM (σε συνεργασία με την EHESS), όπου απέκτησε τον τίτλο DEA(1991) και περάτωσε με επιτυχία την διδακτορική της διατριβή (1997) στον τομέα Μουσική και Μουσικολογία του 20ου αιώνα με έμφαση την Μουσική Πληροφορική.  Έχει εργαστεί ως παιδαγωγός σε διάφορα Ωδεία στην Ελλάδα και το Εξωτερικό.
Από το 1995 διδάσκει Μουσική Ακουστική και Πληροφορική στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου , όπου εξελέγη Λέκτορας τον Oκτώβρη του 2001.
Συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Eπεξεργασίας του Λόγου σε θέματα Μουσικής Πληροφορικής σε διάφορα Eυρωπαϊκά και Eθνικά ερευνητικά προγράμματα. Έχει συντονίσει το Πρώτο και Δεύτερο συμπόσιο Mουσικής Πληροφορικής στην Kέρκυρα , όπως επίσης και τα Aνθρώπινα Δίκτυα Mουσικής Πληροφορικής (πρόγραμμα EΠET II, ΓΓET) στην Eλλάδα (www.computermusic.gr).
Έχει επίσης συμμετάσχει σε αρκετά διεθνή συνέδρια Mουσικής Πληροφορικής (Eυρώπη , Λατ. Aμερική). Tα ερευνητικά της ενδιαφέροντα έχουν ένα ευρύ πεδίο εφαρμογών της Πληροφορικής στην Mουσική δημιουργία και εκπαίδευση: μοντελοποίηση τραγουδιστής φωνής, μουσική με διαδραστικά μέσα, συσχετισμός λογισμικών και παραγωγής μουσικών έργων, ανάλυση και σύνθεση ήχων.
Eίναι ιδρυτικό μέλος επίσης του κουιντέτου Mιb-Libertango (Nuevo Tango) του TMΣ του Iονίου Πανεπιστημίου με πολυάριθμες εμφανίσεις σε διάφορες πόλεις της Eλλάδας.

Περισσότερες πληροφορίες για Αναστσία Γεωργάκη ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ

Σύνοψη του βιβλίου «Κεφαλονίτικη μεταφυσική»

Κεφαλονίτικες ιστορίες που ξεδιπλώνονται από το 1728 μέχρι το 1896, από το Ληξούρι και το Αργοστόλι μέχρι τη Λόντρα και την Πάτρα, πάνω στον πολιτικό ανεμοστρόβιλο που ξέσπασε στο νησί όταν έπεσε η Βενετιά, πάνω στα ήθη και έθιμα, στη σταφίδα, στο κρασί, στο εμπόριο, στη ναυτιλία, στη μουσική, στο θέατρο, στη μαγειρική και στο μυστικό που λέει τι γίνονται οι Κεφαλονίτες άμα πάνε καλιά τσου. Ένα άγνωστο φωτογραφικό πορτραίτο (βλ. ανωτ.) του Ανδρέα Λασκαράτου, σε πολύ νεαρότερη ηλικία από αυτήν της γνωστής φωτογραφίας που κυκλοφορεί, βοηθάει στο ζωντάνεμα της εποχής και των διασκεδαστικών ιστοριών που αφορούν τους γονείς του και τον αδελφό του. Τις κεφαλονίτικες ιστορίες μπορούν να τις διαβάσουν (με δικό τους ρίσκο) και κανονικοί άνθρωποι.

 

Απόσπασμα βιβλίου

—Ζαμπελάκι! Πού είσαι, Ζαμπελάκι;

—Ορίστε, κυρά, μισό λεπτό, απάντησε το Ζαμπελάκι, που άφησε το φτερό46 και το ξεσκονόπανο για να πάει δελέγκου47 στη σιόρα Άντζολα.

—Άκου με προσεχτικά, Ζαμπελάκι. Θα φορέσεις τα καλά σου και θα πας στη σιόρα Μπεμπέτα την Παναγάκαινα, και θα τση πεις καθαρά, κομπολογάτα, όχι μονοκοπανιά: «Καλήν ημέρα να έχετε, σιόρα Μπεμπέτα. Μ’ έστειλε η κυρά μου, η σιόρα Άντζολα, να σας ειπώ πολλά χαιρετίσματα και να ερωτήσω αν σας είναι βολικό να σας βιζιτάρει η κυρά μου την Πέμπτη στις έξι το απόγευμα ή όποτε θέλετε εσείς». Για να δούμε τώρα, τι θα πεις στη σιόρα Μπεμπέτα;

Ακολούθησαν διάφορες σκηνές, αρκετά κωμικές, αν τσι έβλεπε κανείς, με την Άντζολα σε ρόλο σκηνοθέτη θιάσου να ορμηνεύει48 το Ζαμπελάκι:

—Όχι έτσι, Ζαμπελάκι μου, στητή, μην καμπουριάζεις, μην κοιτάς στα μάτια, όχι με μια ανάσα, δε σε κυνηγάει κανένας. Μη λαχανιάζεις! Ξανά, τι είπαμε θα πεις;

Έφτασε η μέρα τση βίζιτας κι η σιόρα Άντζολα ντύθηκε, παρφουμαρίστηκε, σημαιοστολίστηκε και συνοδευόμενη από την Ανεζίνα, χτύπησε τον μπαταδούρο49 του πορτονιού του Κοσπετέικου. Άνοιξε η Μαργαρίτα, έμεινε η Ανεζίνα στο ιντρόιτο50, πέρασε η Άντζολα στο σαλόνι και εμφανίσθηκε η σιόρα Μπεμπέτα, τάχα μου εγκάρδια, αλλά στο βάθος φιδοτρωότουνε51 τι να γυρεύει η φιλενάδα τση η Άντζολα. Ακολούθησαν χαιρετισμοί, ασπασμοί –στον αέρα, να μη φύγει η πούδρα τση Βισβάρδαινας52–, κομπλιμέντα και τυπικές κουβέντες, ούλα σκηνοθετημένα και χορογραφημένα, και κάποια στιγμή η Άντζολα, αφού έφαγε σπιτικό κομφέτο53 από μούστο και σύκα και ήπιε τεντούρα54 του Πολυκαλά55, από το κρουσταλένιο μπικερίνι, πήρε μια βαθιά ανάσα και είπε:

—Ίσως και να πρόσεξες, Μπεμπέτα μου, ότι τόμου αρραβωνιάστηκε η Φορτουνάτα, δεν ήρτα για τα συγχαρίκια, παρόλο που ξέρεις τι στίμα56 και τι αγάπη σου έχω. Όμως ακριβώς επειδή σ’ αγαπάω, γι’ αυτό και έρχομαι τώρα. Όσο κι αν είναι παράξενο, τώρα είναι η σωστή ώρα για συγχαρίκια, γιατί η Φορτουνάτα γλύτωσε από έναν άνθρωπο που θα τση μαύριζε τη ζωή, θα τη χαντάκωνε, έναν τζογαδόρο, ένα υποκείμενο που θα τση έτρωγε την προίκα τσι μαντενούτες57 που…

Η σιόρα Μπεμπέτα σηκώθηκε απ’ τον καναπέ εμβρόντητη και άσπρη σαν το πανί.

—Μη συνεχίζεις, σε παρακαλώ, Άντζολά μου!

—Μα θέλω να πω, Μπεμπέτα μου, να μη στενοχωριέσαι γιατί…

—Σταμάτα, σου λέω, Άντζολά μου! Σταμάτα! Τα ξαναφτιάξανε τα παιδιά!

Η Άντζολα σταμάτησε, η καρδία τση σταμάτησε, η ώρα σταμάτησε, ούλα σταμάτησαν. Ούτε κατάλαβε πώς χαιρέτισε τη σιόρα Μπεμπέτα και πώς βρέθηκε στον δρόμο με την Ανεζίνα. Ευτυχώς τη χτύπησε λίγος φρέσκος αέρας κι άρχισε να συνέρχεται. Τση φάνηκε λίγο περίεργο, καθώς περπατούσαν οι ώμοι τση Ανεζίνας σαν να ανεβοκατέβαιναν λιγουλάκι. Δεν ήτουνε όμως λόξιγκας, η Ανεζίνα προσπαθούσε να πνίξει ένα γέλιο που της ανέβαινε ορμητικά στον λαιμό. Γι’ αυτό δεν μπορούσε και να μιλήσει. Πρώτη βολά έβλεπε με τα μάτια τση η Ανεζίνα αυτό που λένε «βρεμένη γάτα». Έμεινε το πάθημα τση Άντζολας στην οικογένεια σαν το «κάζο τση Άντζολας» κι αγαπημένο θέμα για την αξία τση ειλικρίνειας.

46.Φτερό = εργαλείο ξεσκονίσματος, όπου στην άκρη ενός μικρού στυλιαριού δένονται διάφορα φτερά. 
47.Δελέγκου = αμέσως, γρήγορα.
48.Ορμηνεύει = συμβουλεύει. 
49.Μπαταδούρος = μπρούτζινο ή σιδερένιο ρόπτρο (χτυπητήρι) εξώπορτας. 
50.Ιντρόιτο = είσοδος, χολ σπιτιού. 
51.Φιδοτρωότουνε = την έτρωγαν τα φίδια, ανησυχούσε. 
52.Πούδρα τση Βισβάρδαινας = μάρκα ζακυνθινού καλλυντικού. 
53.Κομφέτο = σπιτικό γλυκό. 
54.Τεντούρα = ηδύποτο (λικέρ) βενετσιάνικης καταγωγής σε χρήση στα Επτάνησα και Πάτρα, με κυρίαρχη γεύση κανέλας. 
55.Πολυκαλά = κεφαλονίτικο ποτοποιείο, που αργότερα άνοιξε και στον Πειραιά. Υπάρχει και σήμερα. 
56.Στίμα = εκτίμηση. 
57.Μαντενούτες = οι ερωμένες των οποίων τα έξοδα έχουν αναλάβει οι εραστές τους (βλ. και σημείωση στην ιστορία «Κέφαλος»).

Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερα αποσπάσματα

 


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ

ΔΙΟΝΥΣHΣ ΒΙΤΣΟΣ

Κατηγορία: Ελληνική Πεζογραφία

ISBN: 978-960-438-231-6

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
ΝΤΙΝΟΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ

Είναι ληξουριώτικης καταγωγής, γεννήθηκε στην Πάτρα το 1945. Διέμενε κοντά στα Ψηλαλώνια, μία αγαπημένη πλατεία της πόλης. Ήλθε στην Αθήνα το 1959, τη χρονιά που κτίζεται η πρώτη πολυκατοικία στην Πάτρα. Είναι παντρεμένος και διαμένει στη Δροσιά Αττικής. Έχει δύο παιδιά, τη Μελισσάνθη και τον Ανδρέα. Σπούδασε νομικά, στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπηρέτησε τη θητεία του στον Ελληνικό Στρατό (Πυροβολικό). Παρακολούθησε μαθήματα ναυτικού δικαίου του καθηγητή N. Healy στο NYU, στη Νέα Υόρκη, όπου και εργάσθηκε στην ίδια πόλη, στο δικηγορικό γραφείο Healy & Baillie. Δικηγόρησε στην Αθήνα και τον Πειραιά. Είναι επίτιμος δικηγόρος Αθηνών παρ’ Αρείω Πάγω. Του έχει απονεμηθεί ο Ανώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος του Αγίου Σάββα από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής. Έχει βραβευθεί από τον υπουργό εξωτερικών της Ιαπωνίας για την προώθηση των ελληνοϊαπωνικών σχέσεων.

Η καινούργια ποιητική συλλογή της Κερκυραίας Βιολόγου Ελένης Θ. Π. Λουκά   με τον τίτλο <<Στον ορίζοντα της ελπίδας>> από τις εκδόσεις Οσελότος διακρίνεται για τον λυρισμό της και το πολυθεματικό του περιεχομένου της . Σηματοδοτεί την ανάγκη όλων μας να προσπαθούμε να προχωράμε μπροστά ,αναζητώντας την ανατροπή ,την αναγέννηση, την αναθεώρηση, την αλλαγή και την ανανέωση από κάθε τι οπισθοδρομικό, βλαβερό, άδικο και επικίνδυνο. Μια αναζήτηση ενός ορίζοντα ελπίδας που θα μας φέρει πιο κοντά σε ένα καλύτερο, φυσικότερο, δικαιότερο  και ανθρωπινότερο κόσμο. Περιέχει ποιήματα κοινωνικά και ερωτικά όπως και κάποια δοκίμια συνοδευόμενα με ασπρόμαυρες φωτογραφίες που δημιουργούν μία πιο ζεστή αναγνωστική διάθεση στο ουδέτερο περιβάλλον των λευκών σελίδων.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου –Περί ζωής- τα ποιήματα  προτρέπουν προς τις αιώνιες αξίες που οδηγούν στην πνευματική και ψυχική ολοκλήρωση του ανθρώπου και οι οποίες  θα τον καταστήσουν χρήσιμο στην κοινωνία, αλλά και ευτυχέστερο. Ποιήματα όπως  -Αέναος κύκλος -Καινούργια μέρα- ,-Λάθος πορεία-, -Ένα τραγούδι αλλοτινός ιππότης,- Άνθρωπος ρομπότ-, - Όμηροι-, -Υγεία-, -Ανήφοροι και κατήφοροι της ζωής-, - Ένα χαμόγελο-,- Ο Χαρακτήρας ενός λαού, -Υποκρισία, -Ανταγωνισμός- ,-Το κενό της πληρότητας , -Στη δίνη του χρόνου-, - Ο πίνακας μιας μέρας σου - προσεγγίζουν κοινωνικά , υπαρξιακά και θέματα ηθικών αξιών και ιδανικών με στοχαστική σκοπιά και διάσταση θεώρησης της ζωής .

Επιπρόσθετα η αξία της διατήρησης και διαιώνισης της παράδοσης, της αγάπης για την πατρίδα ,της  ιστορικής μνήμης ,της αναπόλησης παρελθοντικών ηθών και γεγονότων  γίνεται εμφανής σε πολλά ποιήματα που αναφέρονται στην ιστορία και την παράδοση της Κέρκυρας ,όπως τα ποιήματα –Καμπιέλο- (παλιά συνοικία της παλιάς πόλης), -Το δάκρυ του περιβολιο-, -Άρωμα μιας άλλης εποχής-, -Σε μιας βάσκας το νερό-, -Η ελιά στον Αϊ Γιώργη-, -Το παλιό πηγάδι,(Καναβιά)- Φαιάκων φιλαρμονικές -και -Το παλιό Λιοτρίβι-.

Άλλα ποιήματα όπως -Τ αμίλητο χωριό -(που αναφέρεται στο εγκαταλελειμμένο παλιό ελληνικό χωριό της Μικράς Ασίας Λιβίσι ) και  -Της προσφυγιάς τ αγκάθι- , – Ο πολύπαθος λαός της Συρίας -που αναφέρονται στα δεινά του ξεριζωμού ενός λαού εγκαταλελειμμένου στις ορέξεις των μεγάλων δυνάμεων που εκμεταλλεύονται τα εσωτερικά του προβλήματα.

Στο δεύτερο μέρος  -στα μονοπάτια της Αφροδίτης- περιλαμβάνονται ποιήματα με ύφος λυρικό ,πότε μελαγχολικό  και πότε πιο αισιόδοξο ή νοσταλγικό και γίνεται μια όμορφη περιπλάνηση στα πολύπλοκα και δαιδαλώδη μονοπάτια του Έρωτα και στις πολλές θετικές και αρνητικές εκφάνσεις του ,όπως της απουσίας ,της αναζήτησης, της μνήμης, της  λησμονιάς, του ονείρου,  τού δειλινού του και της  νοσταλγικής αγάπης των νεανικών χρόνων. Ένα ξέσπασμα Αφροδίτης που βιώνει πολλά και πολύμορφα συναισθήματα στη πορεία της ζωής .Μια πολυμορφία που αποτελεί και το αλάτι της γοητείας  και σημαντικότητας της και που ο καθένας από μάς τη βιώνει ουσιαστικά με παρόμοιο τρόπο.

Στα δοκίμια ή σκέψεις  περιλαμβάνονται τίτλοι  όπως - Ο ρομαντισμός και τα συναισθήματα στη δίνη της αυτοματοποιημένης κοινωνίας -,  -Το νόημα της ζωής –Σπαράγματα- .-Σύγχρονη Πομπηία-.- Φύση και ζωή που μειώνονται μέρα με την ημέρα- .Στους δύο τελευταίους τίτλους αποτυπώνεται από την συγγραφέα  στην πραγματική του διάσταση όλο το δράμα και η θλιβερή εικόνα των συνεπειών  της καταστροφής του περιβάλλοντος από τις ανεξέλεγκτες ανθρώπινες  επεμβάσεις στη φύση.

Σ αυτήν αλλά και στις δύο πρώτες ποιητικές συλλογές της «Η μικρή ζωή μας είναι μία στου απείρου την ευθεία η τελεία» και «Ιχνηλάτες στα μονοπάτια μιας αυγής» μάς παροτρύνει στην από κοινού δράση όλων, ανάλογα το ποσοστό ευθύνης και δυνατότητας που αναλογεί στον καθένα, να εμποδίσουμε αυτή την καταστροφική πορεία με όλη μας τη δύναμη και να συμβάλλουμε στην καταπολέμηση της επικίνδυνης κλιματικής αλλαγής και στη σωτηρία του πλανήτη Γη του κοινού σπιτιού μας ,διότι αυτό είναι  χρέος μας προς τις επόμενες μελλοντικές γενιές αλλά και προς την κατεύθυνση της διατήρησης και διαιώνισης κάθε μορφής ζωής.

Βιογραφικό σημείωμα

 

H  Ελένη  Θ. Π.  Λουκά γεννήθηκε στην  Στρογγυλή  Κερκύρας όπου τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο και στην πόλη το Λύκειο Θηλέων το έτος 1978. Στο Γυμνάσιο και Λύκειο είχε διακριθεί με τον Κερκυραϊκό γυμναστικό σύλλογο σε πολλούς αγώνες στίβου πανελληνίως στην σφαίρα  και στο πένταθλο καταλαμβάνοντας πολλές φορές τις πρώτες θέσεις . Εν συνεχεία μετέβη στην  Γερμανία όπου σπούδασε Βιολογία και εργάστηκε συγχρόνως για 3 χρόνια στο πανεπιστήμιο του Saarland σαν βοηθός Καθηγητή στο τμήμα της Μυκητολογίας και  Μικροβιολογίας  όπου επιμελήθηκε τους τομείς έρευνας και διδασκαλίας του Κλάδου. Μετά το τέλος των σπουδών εργάστηκε στον Δήμο Saarbrücken στο τμήμα Βοτανολογίας όπου ασχολήθηκε με την στατιστική καταγραφή όλων των ειδών φυτών άγριας βλάστησης  της πόλης και επιπλέον  με  την συγγραφή βιβλίου Kompendium διαφόρων ειδών θάμνων και δένδρων για την μετεκπαίδευση κηπουρών. Το 1990 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου έκανε πρακτική για ένα χρόνο στο βιοχημικό εργαστήριο του Άγιου Σάββα.  Εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα από το 1991 σε φροντιστήριο ξένων γλωσσών διδάσκοντας Γερμανικά με μεγάλη επιτυχία.

Από το 2012-2019 ως μέλος της Ένωσης Επτανησίων Ελλάδος  εργάστηκε  και είχε την πρωτοβουλία της υλοποίησης  μιας έρευνας για την ανάδειξη τριών μνημειακών υπεραιωνόβιων ελαιοδέντρων στην Στρογγυλή Κερκύρας. Αυτή η πρωτοποριακή και μοναδική στο κόσμο σε έκταση επιστημoνική μελέτη πραγματοποιήθηκε  από το Πανεπιστήμιο Βοτανολογίας και Ζωολογίας του δάσους της Δρέσδης  Γερμανίας με επικεφαλής τον καθηγητή Andreas Roloff και με την επιτυχημένη συνεργασία με την ΕΝΩΣΗ ΕΠΤΑΝΗΣΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ και στήριξη της προέδρου κ Ελένης Κονοφάου  .Τα αποτελέσματα της έρευνας κατατάσσουν αυτά στα δέκα αρχαιότερα του κόσμου. Ό μύθος που συμπεριλαμβάνεται στην δεύτερη ποιητική της συλλογή <Ιχνηλάτες στα μονοπάτια μιας αυγής> έτος έκδοσης 2016  αφορά τα τρία αυτά ελαιόδεντρα. Τον Ιούνιο του 2019 έγινε στην τοποθεσία Καναβιά του χωριού σε μια λαμπρή γιορτή παρουσία του καθηγητή Roloff και τοπικών αρχών η ανάδειξη και η περίφραξη της ελιάς Ευδοκίας μίας εκ των τριών της έρευνας και η τοποθέτηση της σχετικής πινακίδας δίπλα στην ελιά.

Η πρώτη ποιητική της συλλογή  με  τίτλο  < Η μικρη ζωή μας είναι μία στου απείρου την ευθεία η τελεία > εκδόθηκε το έτος 2015 από τον εκδοτικό οίκο Οσελότο όπως και η δεύτερη .Η τελευταία της ποιητική συλλογή < Στον ορίζοντα της ελπίδας> από τον ίδιο εκδοτικό οίκο εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2020.

Ποιήματα της έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολόγια ποίησης 2017 και 2018 των εκδόσεων Όστρια, στο Ανθολόγιο και την Εγκυκλοπαίδεια Γραμμάτων και Τεχνών της  Αμφικτυονίας Ελληνισμού 2018 και 2019 ,στο λογοτεχνικό περιοδικό Μύρτιλο των εκδόσεων Οσελότος ,στο καλλιτεχνικό ημερολόγιο 2019 και 2020 του ηλεκτρονικού περιοδικού τοβιβλίο.net. Στα  ηλεκτρονικά περιοδικά  Fractal , τοβιβλιοnet ,Θεματοφύλακες λόγω τεχνών και στο Λόγω γραφής έχουν δημοσιευτεί πολλά από τα ποιήματα της.

Έχει λάβει μέρος στον Ζ΄ παγκόσμιο ποιητικό διαγωνισμό 2018 της Αμφικτυονίας Ελληνισμού όπου έλαβε έπαινο για δύο ποιήματα της  <Κινούμενη άμμος η ζωή> και < στη μέση της Ερήμου >>. Ποιήματα της έχουν μελοποιηθεί από τον μουσικό και καθηγητή του ωδείου Φίλιππος Νάκας Γιώργο Στεργίου.

 

Η γαλλική παρουσία στο Ιόνιο (1797-1799) και το έθνος των Ελλήνων 
 
 

Ο Αδαμάντιος Κοραής, στο περίφημο Υπόμνημά του (1803), θέλοντας να αναδείξει τη θεμελιώδη σημασία των γαλλικών εξελίξεων για τους Έλληνες, σημείωνε ότι, ιδίως μετά το 1789, «η εθνική ματαιοδοξία παραχώρησε τη θέση της στη συμπεριφορά ενός λαού ο οποίος ετοιμάζεται να μεταβληθεί σε έθνος»: να αποκτήσει δηλαδή πολιτική αυτοσυνειδησία και να διεκδικήσει ανεξάρτητη πολιτική ύπαρξη.
Αυτό το βιβλίο επιχειρεί να φωτίσει μια κρίσιμη, πλην όμως εν πολλοίς άγνωστη πτυχή της συγκεκριμένης διαδικασίας: τη γαλλική παρουσία στο Ιόνιο, από το καλοκαίρι του 1797 μέχρι την άνοιξη του 1799, και τις ευρύτερες συνέπειές της για τον κόσμο των Ελλήνων.
Σε πρώτο επίπεδο, εστιάζουμε στο τέλος της μακραίωνης βενετικής κυριαρχίας στο Ιόνιο, κυρίως όμως στους νέους πολιτικούς, διοικητικούς και εκπαιδευτικούς θεσμούς, αλλά και σε κομβικά εννοιολογικά ζητήματα που προέκυψαν από αυτό: στους τρόπους πρόσληψης της ρήξης, στην εννοιολογική μετακίνηση και νοηματική διεύρυνση κρίσιμων όρων (πολίτηςτόποςαρετήνόμοςπατρίδαέθνος), στη νέα ανάγνωση του ιστορικού χρόνου – στην πολιτικοποίηση, ιδίως, της αρχαιότητας.
Παράλληλα, παρακολουθούμε την προσέγγιση του Ιονίου με τον ελληνικό κορμό: μετά από αιώνες, οι δύο κόσμοι αρχίζουν να συγκλίνουν, λόγω των εξελίξεων του παρόντος, κυρίως όμως λόγω των ελπίδων του μέλλοντος. Η ανατροπή του 1797 και ο θάνατος της Βενετίας, η πλήρης διατάραξη των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, η άφιξη της Γαλλίας στα κράσπεδα της επικράτειας του σουλτάνου και η αποκάλυψη των σχεδίων του Ρήγα –ομόκεντροι κύκλοι που γεννήθηκαν από το 1789–, οδήγησαν στην εκρηκτική διάδοση των νέων ιδεών στον κόσμο των ραγιάδων.
Η ορθόδοξη Εκκλησία, εντός του πλαισίου που όριζε η Οθωμανική αυτοκρατορία και με λόγο αντίστοιχο της καθολικής, αντιπαρατέθηκε σφοδρά στις νέες ιδέες, εννοιολογώντας με τον δικό της τρόπο τους επίμαχους όρους: ελευθερίααρετήισότηταπατρίδα. Η οξεία αυτή αντιπαράθεση επέσπευσε το επόμενο μεγάλο βήμα του ελληνικού κόσμου: την εννοιολογική αυτονόμηση του γένους των Γραικών από το γένος των ορθοδόξων.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Δημήτρης Δ. Αρβανιτάκης είναι πτυχιούχος του Τμήματος Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ως υπότροφος της Ακαδημίας Αθηνών, εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας (1995-1999) και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου (1999). Από το 2000 εργάζεται στο Μουσείο Μπενάκη, ως επιστημονικός συνεργάτης και υπεύθυνος του Τμήματος Εκδόσεων. Πεδίο των επιστημονικών του ενδιαφερόντων είναι η νεότερη ελληνική ιστορία, με έμφαση στην ιστορία της βενετικής κυριαρχίας στον ελληνικό χώρο, την κοινωνική ιστορία των νησιών του Ιονίου, την ιστορία της λογιοσύνης και τις σχέσεις του ελληνικού και του ιταλικού πνευματικού κόσμου (18ος-19ος αι.), σε συνάρτηση με τη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης και των εθνικών κρατών. Στο πλαίσιο των παραπάνω προβληματικών, έχει ασχοληθεί με την ιστορία της τοπικής αλλά και της εθνικής ιστοριογραφίας, καθώς και με τη σχέση λογοτεχνίας και ιστορίας. Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ μελέτες του έχουν περιληφθεί σε περιοδικά, συλλογικούς τόμους, πρακτικά συνεδρίων κ.α. Είναι μέλος της Γραμματείας σύνταξης του περιοδικού Τα Ιστορικά, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής και συντονιστής της έκδοσης των Έργων του Ανδρέα Κάλβου.

Κυριότερα έργα του:

  • Κοινωνικές αντιθέσεις στην πόλη της Ζακύνθου. Το ρεμπελιό των ποπολάρων (1628), Μουσείο Μπενάκη – Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 2001.
  • Ανδρέας Μουστοξύδης – Αιμίλιος ΤυπάλδοςΑλληλογραφία (1822-1860), Μουσείο Μπενάκη – Εκδόσεις Κότινος, Αθήνα 2005.
  • Στον δρόμο για τις πατρίδες: Η Ape italiana – ο Ανδρέας Κάλβος – η ιστορία, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2010.
  • Ούγος Φόσκολος, Διδύμου κληρικού ελαχίστου προφήτου της Υπερκαλύψεως βιβλίον μοναδικόν, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2012 (σε συνεργασία με τον Ανδρέα Μπελεζίνη).
  • Απολογία της αυτοκτονίας. Ένα αφελές” κείμενο του Ανδρέα Κάλβου, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2012.
  • Ανδρέας ΚάλβοςΑλληλογραφία. 1813-1869, τόμ. 1-2, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2014 (σε συνεργασία με τον Λεύκιο Ζαφειρίου).

Τριάντα πέντε χρόνια μετά την α’ έκδοση, ο Σπύρος Χ. Μπογδάνος καταθέτει την ανανεωμένη συλλογή λέξεων και ιδιωματικών εκφράσεων του παξινού γλωσσικού ιδιώματος (εκδ. Λοράνδου).

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΣ είναι ο νέος συγγραφικός – λαογραφικός κόπος του Σπύρου Χ. Μπογδάνου, με άρωμα Παξών. «Βεντάριο Παξινών Λέξεων», απ’ τις εκδ. Λοράνδου. Μια σπάνια συλλογή πάνω από 5.000 λέξεων και 160 ιδιωματικών εκφράσεων, αλλά και τη γραμματική του παξινού, γλωσσικού ιδιώματος, η εμπλουτισμένη, κατ’ ουσία, συνέχεια της έκδοσης του 1985 (των 2.112, τότε, λέξεων), προϊόν έρευνας, που στις ολικές της διαστάσεις, ξεπερνά τα 50 χρόνια. Με πρώτο – πρώτο εκδοτικό τόλμημα, εκείνο του 1978: το «Παξινό λεξικό» (659 λέξεις), προς οικονομική, τότε, ενίσχυση του πανηγυριού της Παναγίας, τον Δεκαπενταύγουστο.

ΟΠΩΣ σημειώνει στο προλογικό του σημείωμα ο Μπογδάνος, «στο περιβάλλον που σε ανδρώνει περιλαμβάνονται και οι λέξεις που σε κουνάρουν, που τις δέχονται πάντα με σαγήνη τ’ αυτιά σου, ακόμα και αν οι περισσότεροι δεν τις μιλούν πια, ακόμα κι αν πέρασαν χρόνια. Σπαρταρά η ακοή στο πέρασμά τους και ξαφνιάζεται χαρούμενα, σαν κάποιος γνώριμος απ’ τα παλιά να πέρασε και να τον είδε μετά από χρόνια. Τα πρόσωπα με τα οποία τις έχεις συνδέσει προβάλλουν μπροστά σου και ζωντανεύουν φιγούρες, που χρόνια πια έχουν ξαχνίσει στον παιδικό σου ορίζοντα».

ΠΡΟΣΘΕΤΟΝΤΑΣ πως οι απαρχές του εγχειρήματος εντοπίζονται στην πρώιμη ηλικία των 12 ετών: «Από παιδί», γράφει, «φοβόμουνα μη χαθούν και στα δώδεκά μου αγόρασα ένα ευρετήριο και τις συγκέντρωνα κατά αλφαβητική σειρά. Ένοιωθα ένα θησαυρό στα χέρια μου μεγαλύτερης αξίας από την πήλινη μουζίνα που μούχε χαρίσει η θειά Θέκλη και έβαζα τις οικονομίες μου. Ήταν πιότερη η χαρά μου σαν έγραφα μια καινούργια, πρωτάκουστη για μένα λέξη, παρά το μπράβο για τα μαθήματα ή το δίφραγκο για το γλυκό. Δεν ξέρω πως κυκλοφόρησε το “κουσούρι” μου αυτό, αλλά όλοι οι γνωστοί με ρωτούσαν “αυτή την έχεις γραμμένη;” κι εγώ σημείωνα από την έκτη δημοτικού κι ακόμα σημειώνω…»

Στην Κέρκυρα το βιβλίο πωλείται στο βιβλιοπωλείο – café «Πλους», ενώ στην Αθήνα οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να το αναζητήσουν σε οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο.

ΣΤΑ ΤΗΣ ερευνητικής διαδικασίας, ο Μπογδάνος υπογραμμίζει τη συμβολή, για τις πιο παλαιές λέξεις, της εργασίας του Γ.Α. Πετρόπουλου («που οφείλεται στην έρευνα του Νιόνιου Φαναριώτη, Προέδρου της Κοινότητας Γαΐου και Αρχειοφύλακα Παξών και του Χαράλαμπου Μητσιάλη, Εκδότη της εφημερίδας “ΠΑΞΟΙ”»), με τις νοταριακές πράξεις μέχρι το 1810. Κι επιπλέον…

• … της σειράς σχετικών εργασιών του τ. Διευθυντή του Ιστορικού Αρχείου Παξών, Γιάννη Δόικα («στον οποίο, συν τοις άλλοις, οφείλω το ότι με έμαθε να διαβάζω συμβολαιογραφικά και άλλα αρχειακά κείμενα») και…

• … της συλλογής του πανεπιστημιακού καθηγητή, Μιχ. Δένδια, «Παξιακόν Γλωσσάριον» (θέρος 1915) και το έργο «Παξιακαί Ωδαί» του ιδίου (κατατεθειμένες στο Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών, υπ’ αριθμ. 195 / ευχαριστίες, για την πρόσβαση, στον Δ/ντή, κ. Αφρουδάκη).


ΕΝΩ καταθέτει, ακόμη, τις ευχαριστίες του προς την Ξανθούλα Μητσιάλη [«που, πάνω στο “Βεντάριο” (σ.σ. του ’85) μου συμπλήρωσε όσες λέξεις γνώριζε και δεν είχα συμπεριλάβει σ’ εκείνη την έκδοση»], την Donatella Bruni και τον Carlo Gracci («για την ετυμολόγηση πολλών ιταλικών και βενετσιάνικων λέξεων»), τον Σταύρο Μπογδάνο, πρώην Δ/ντή του Γυμνασίου – Λυκείου Παξών κι ερευνητή («με ιδιαίτερη έμφαση στις ονομασίες πουλιών, ψαριών, χόρτων, μανιταριών κ.λπ.»), την Ελένη Μαρτζούκου («για την πολύμηνη επιμέλειά της») και την εκδότρια, Φιλένη Λοράνδου, «για την ιδιαίτερη και μακρόχρονη εργασία της».


ΟΠΩΣ τονίζει, σίγουρα υπάρχουν κι άλλες λέξεις, που ξέφυγαν κι απ’ αυτή την πολύχρονη καταγραφή. «Κάποιες θα προστεθούν από τους αναγνώστες, που θα παρατηρήσουν την απουσία τους, κάποιες άλλες από κάποιο νεώτερο ερευνητή, αλλά θα υπάρχουν κι εκείνες που η λήθη τις άφησε σφραγισμένες στα χείλη κάποιων που έφυγαν». Υπενθυμίζοντας -κι επικαιροποιώντας, αν θέλετε- για επίλογο, ένα απόσπασμα απ’ την α’ έκδοση του «Βενταρίου»…

«Μια διαφορετική γοητεία, μια ζωντανή σαγήνη προσφέρουν οι ντόπιες μας λέξεις στον προφορικό μας λόγο. Τούτες οι λέξεις είναι οι νοστιμιές της καθημερινής κουβέντας, είναι οι ρίζες που μας οδηγούν στους παλιούς μας, είναι τα ξεβλαστώματα του δέντρου, που δένουν τα παλιά κλαριά με τα καινούργια… Σαν διαθήκη κληρονομήσαμε τούτες τις λέξεις κι είναι η αποδοχή της κληρονομιάς αυτής, αυτό που δένει το χτες με το σήμερα τόσο ομαλά, σαν το δέσιμο της στεριάς με τη θάλασσα ανάμεσα απ΄τα χαλίκια τση σπιάντζας…».


Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Σπύρος Χ. Μπογδάνος γεννήθηκε το 1958 στους Παξούς. Είναι απόφοιτος της Παντείου και μετά τη θητεία του στο Ναυτικό επέστρεψε στο νησί του, όπου δημιούργησε οικογένεια και μένει μόνιμα. Από μικρός ασχολήθηκε με την ποίηση, τη λογοτεχνία και τη λαογραφία.

Στα 18 του χρόνια τυπώθηκε το πρώτο του βιβλίο, «Παξινό λεξιλόγιο». Το 1985 ακολουθεί το «Βεντάριο παξινών λέξεων», το 1989 οι «Καντσόνες», που περιλαμβάνουν ποιήματά του, το 1995 το «Ραξίνι» και το 1997 η «Δέπαινα» – και τα δύο με παξινά διηγήματα (εκδ. «Ενημέρωση», Κέρκυρα). Πάνω στο βιβλίο του «Παξοί από το χθες στο σήμερα» στηρίχτηκε ένας ιδιαίτερα καλαίσθητος δικτυακός τόπος για τους Παξούς.

Έχει δώσει διαλέξεις για τους Παξινούς ποιητές, συγκέντρωσε στοιχεία της παξινίτικης ενδυμασίας, ενεργοποίησε τη βιβλιοθήκη του νησιού, ασχολείται με έρευνα στο Ιστορικό Αρχείο Παξών, είναι μέλος του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου Παξών και συμμετείχε ενεργά στην ίδρυση και λειτουργία του Μουσείου Παξών. Ανήκει επίσης στην ομάδα εκείνων που αγωνίζονται για τη διατήρηση του φυσικού κάλλους τοπίου της νησίδας του Αϊ Νικόλα στο Γάιο Παξών. Κείμενα του δημοσιεύονται σε περιοδικά και στην τοπική εφημερίδα «Ηχώ Των Παξών».